Gepubliceerd 28-10-2009 23:07 Aan de wastobbe

  • Datering van de gebeurtenis: Rond 1950

Ik heb wat 'aangericht' met mijn verhaaltjes over 'poppetje blauw' en 'lodalientje'. Een vrouw die, net zoals ik, vroeger 'op Theresia' heeft gewoond, reageerde met de opmerking dat er vroeger in Tilburg vooral met 'Sunlight' werd gewassen; dat was goedkoop en waste prima!

Sterker nog, het was 'overal goed voor', zegt ze: voor de was, voor de afwas maar ook om er jezelf mee te wassen. Hele 'gemene' vlekken in kleren, als je die eerst goed met die zeep inwreef, verdwenen als sneeuw voor de zon, voegde ze er nog aan toe. Maar dan moest wel de wind niet verkeerd staan, in verband met de cokesklopper van die gasfabriek in onze parochie!

Ik herinner me het nu ook weer: een of meerdere van die pakken sunlight stonden bij ons thuis altijd in het keukenkastje onder de gootsteen, met daarin dikke vierkante, een beetje bruinige zeepblokken, samen met een zeepklopper (zo noemden we die) waar zo'n blok precies in paste.

Op 'Radio Luxemburg', daar luisterden we met name op zondagmorgen nog wel eens naar, tijdens en na het ontbijt, werd er zelfs reclame voor gemaakt, nog vér voordat de reclame zijn intrede deed op de gewone Nederlandse radiozenders, Hilversum 1 en 2. Televisie was er in die tijd nog niet, maar ik heb me laten vertellen dat het begrip 'soap' waarmee men tegenwoordig sommige tv-series aanduidt, in die ouderwetse radioreclame zijn oorsprong vindt. Zou best eens kunnen.

Een (oudere) oud-Tilburger die thans in Poppel woont (ik mag z'n naam niet noemen), mailde me twee plaatjes van vroeger over dat Sunlight-spul, welke ik hierbij sluit. Hij schreef erbij dat het vroeger bekend was dat de fabrikant een enorm bedrag uitloofde als iemand kon bewijzen dat er schadelijke stoffen in die zeep zouden (kunnen) zitten. Kom daar tegenwoordig nog maar eens om!

De fabrikant van sunlight ligt trouwens wel aan de oorsprong van het huidige Unilever-concern, een van origine Nederlands-Brits bedrijf, een van onze tegenwoordige grote multinationals; dus het spul moet wel goed zijn geweest.

Overigens, in alle nederigheid, ik ben helemaal niet huishoudelijk van aard, dus bespaar me verdere reacties op dit artikel, want ik wil het hier wel bij laten als het gaat over vroegere wasgebruiken e.d. in Tilburg. Mijn excuses!

Ofschoon ..... ik zou het wel heel aardig vinden als een of meer van de vele huisvrouwen in Tilburg die zich vroeger 'kapot' moesten wassen, in de tijd dat er nog geen wasmachines waren, hun herinneringen aan deze belevenissen van vroeger eens aan deze site toevertrouwen. Zij zijn immers de ervaringsdeskundigen!

Louis Sparidans, Grave

Bij het Regionaal Archief Tilburg (onder no. 008483) trof ik verder bijgaand vooroorlogs tafereel nog aan, weergevende hoe er vroeger in Tilburg, achter al die wevershuisjes gewassen werd: aan de wastobbe!

Dit verhaal heeft de volgende trefwoorden meegekregen: Jaren vijftig maandag-wasdag Theresia wassen

  •   Louis Sparidans
  •   2    0    0 

Reacties

jeroen van dijk schreef op 09-11-2015 15:08
Graag wil ik vertellen over het gedoe met de was rond 1950.
We waren met z'n 17, inclusief onze ouders.
We hadden een speciaal "washok" met houten wasmachine, bestaand uit een kuip met daaronder een reuzegrote electromotor.
Er stond ook een wringer op, maar die was in mijn tijd al kapot.
Ook de rest heeft het niet lang meer gedaan en zo deed mijn moeder de enorme was met de hand.
Eerst in een grote kuip boven papier- en houtvuur de was
koken en vervolgens ernaast de vlekken eruitwrijven.
Dan meerdere malen met de hand spoelen en wringen.
Enige jaren later huurden we een z.g. "snelwassertje".
Voor 10 gulden werd dat ding eens per week gebracht en gehaald.
Als jongste van de 15 had ik de ellendige taak de wringer te draaien. Ter motivatie kreeg ik daar een kwartje voor dat ik meestal omzette in een "ijsje van jamin" of samen met mijn traktement van 1 gulden per maand uitgaf aan een fel begeerd BLIKKEN speelgoedautotje van "de kleine Winst".
Dat blik had iets bizonders.
Aan de binnenkant van het autotje zat de opdruk van het conservenblik waaruit het materiaal in China gestanst was.
Iets voor mijn geboorte in 1943 is op dat washok, tijdens de was, een 14 kg zware bom dwars door het dak gegaan.
Gekukkig is die pas een verdieping lager in de kelder ontploft.
Op het ontstaane gat heeft mijn vader maar meteen een lichtkoepel geplaatst.
Nu denk ik wel eens: .... als ik toen een bankcrediet had kunnen krijgen.........

Louis Sparidans schreef op 09-11-2015 17:21
Leuke reactie, Jeroen. Ofschoon ik met terugwerkende kracht meelij heb met jullie moeder. Met vijftien kinderen! En dan nog die bom erbij. Bedankt voor je bijdrage.
Een jaar of vijf geleden heb ik nog contact gehad met je broer Bernard. Alles nog redelijk met hem? Zo ja, vergeet hem dan niet mijn hartelijke groeten over te brengen!


Reageer

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen toevoegen.