Gepubliceerd 30-06-2015 08:57 Harrie van Geene - Frater(s) in de Spoorzone

‘Een genot om op Stanislaus te werken’

Ten oosten van het huidige UWV, tussen de spoorlijn en de Burgemeester Brokxlaan, lag vroeger een deel van het complex van de fraters. Aan de Fraterstraat (!) lagen uitgeverij Zwijsen met oostelijk daarvan de vroegere Kweekschool, later Pedagogische Academie Stanislaus. Midden in wat we nu de Spoorzone noemen. Honderden docenten zijn daar opgeleid. Fraters, maar ook  - en na Wereldoorlog II in toenemende mate – niet-religieuzen.

'Op een muurtje uit 1844 na is alles wat er oorspronkelijk door onze congregatie hier gebouwd is inmiddels verdwenen’, aldus Harrie van Geene (1940) in zijn appartement in zorgcentrum Joannes Zwijsen. ‘Op dit terrein lag het eerste gasthuis van Tilburg, het moederhuis van de congregatie, de kweekschool en de uitgeverij en drukkerij van de fraters. En ook de oorsprong van het Odulphuslyceum ligt in dit gebied.’

Frater Van Geene heeft voor de congregatie en het onderwijs een groot aantal functies vervuld, die hem ‘naar alle windstreken’ hebben gebracht. ‘Ik ben begonnen als onderwijzer in de Staringstraat, maar ik heb ook in Amsterdam en Tilburg aan de universiteit gedoceerd.  Naast doceren heb ik me ook bezig gehouden met het schrijven van een methode.’ Dat laatste is niet zo vreemd, als men bedenkt dat de fraters hier een traditie hoog te houden hadden. In de paar honderd vierkante meters tussen Den Atteljee en de Gasthuisstraat (later Gasthuisring) zijn vele methodes geboren, uitgegeven en gedrukt!

‘Inderdaad heb ik ook een tijdlang als docent gewerkt aan de toenmalige pedagogische academie Stanislaus. In mijn periode, van 1972 tot 1981, waren de roerige jaren van de beginnende democratisering net voorbij. Het onderwijs was niet meer alleen in handen van de fraters. Ik was docent katechese. Godsdienstige en zingevingsvraagstukken in een open en vitale tijd.

De studenten die opgeleid werden voor het basisonderwijs kregen in die tijd op de scholen steeds meer te maken met Marokkaanse en Turkse kinderen. Het was aan ons om hen voor te bereiden op de taak die hen te wachten stond. Het was ook de tijd van de overgang van ‘lager onderwijs’ en ‘kleuteronderwijs’ naar basisonderwijs.’

‘Het niveau van het onderwijs was in die tijd hoog door de vele uitstekende, merendeels academische docenten, die we hadden. Gemotiveerde docenten ook. Toen we een vacature adjunct-directeur hadden waren daarvoor intern al acht kandidaten. De democratiseringsgolf lag achter ons, bestuurlijk waren er tal van zaken veranderd. Cees Paanakker was vanuit de congregatie als de nieuwe jonge directeur benoemd, de fusiegolf moest nog komen. Ik heb het als een sprankelende tijd ervaren.’

In 1986 fuseerden drie onderwijzersopleidingen en de kleuteropleiding in de regio tot de Pabo die docenten vormden voor de basisschool. Met als eerste vestiging de Oude Dijk. Daarmee eindigde de roemruchte geschiedenis van Stanislaus aan de Fraterstraat. Als onderwijsgebouw was het verouderd. Daarmee was ook de Spoorzone (tijdelijk) geen onderwijsgebied meer.

Tilburg Wiki

Ontdek de Spoorzone

Tekst en interview Henk van Doremalen

 

Dit verhaal heeft de volgende trefwoorden meegekregen: Fraters van Tilburg Fraterstraat Tilburg ODS013 Ontdek de Spoorzone 013 PABO Spoorzone Stanislaus Zwijsen

  •   Ontdek de Spoorzone 013
  •   3    0    0 

Reacties

Louis Sparidans schreef op 01-07-2015 21:52
Dag Harrie, leuk om je verhaal te lezen!

Ik zat in de jaren 1953-1954 ook op deze Stanislaus-kweekschool aan de Fraterstraat. De toenmalige directeur was frater Sigismund de Cocq, een broer van frater Sindulf, beiden vroeger als kind woonachtig geweest aan de Hoogvensestraat in Tilburg.

Ik ben van 1938, waarschijnlijk hebben we elkaar in die tijd dus ‘misgelopen’. Ik herinner me ook nog heel goed frater Victor, leraar nederlands. Een wijze man!

Uitgeverij Zwijsen heette toen nog ‘Drukkerij-uitgeverij van het R.K. Jongensweeshuis’. Ik was er bijna ‘kind aan huis’ want mijn oom, frater Serenus, was daar toen directeur.

Wat aardig dat je me weer aan een en ander doet herinneren. Wat hebben we allebei een hoop veranderingen meegemaakt …..

Ontdek de Spoorzone 013 schreef op 02-07-2015 19:05
Dag Louis, dank voor je reactie. Ik weet niet of de frater digitaal actief is. Ik stuur je reactie naar Henk van Doremalen die dit interview heeft gedaan. Of hij dan je reactie wil doorgeven aan Frater van Geene. Vr. groet, Petra Robben (Stadsmuseum Tilburg).

roosvandermaade schreef op 21-08-2015 12:19
Dag Harrie,

Ok ik vind het een leuk verhaal !
Ik klikte op het trefwoord Stanislaus vanwege een reünie, die ik wil organiseren voor onze klas, afgestudeerd in 1981.
Ik hoop, dat het je goed gaat.
Ik zal immer blijven herinneren, hoe een fijne docent je was voor mijn broer Rob.
Ook het verzoek om dit bericht door te sturen naar Harrie van Geene,
mvg roosvandermaade@hotmail.com


Reageer

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen toevoegen.