Gepubliceerd 01-08-2010 09:18 De Swies

  • Datering van de gebeurtenis: Begin 1900 tot 1970 ?

Oftewel "een Suisse". Eergisteren schreef ik over de Sint Annakerk, de mooie kerk uit het eind van de 19e eeuw in de Capucijnenstraat resp. in 1973 gesloopt. Bij het zoeken naar afbeeldingen trof ik ook deze aan (zie hiernaast), waarop de heer Cornelis Norbertus van Berkel staat afgebeeld.

Cornelis werd geboren in Tilburg in 1848 en overleed aldaar in 1917, dus enigszins vóór mijn tijd. Maar hij was veel bekender dan ik ooit zal worden. Hij was namelijk, na het gereedkomen van de Sint Annakerk, jarenlang "swies" daar. En hij stond daarmee in hoog aanzien.

Kort gezegd, was een swies een ordebewaker in de kerk, tijdens de hoogmis. Je had ze in mijn jonge jaren in meerdere kerken in Tilburg, o.a. ook nog in 't Goirke, 't Heike, d'n Besterd en op Broekhoven.

Die van het Goirke heeft me in het midden van de jaren vijftig eens een reprimande gegeven, toen ik naar zijn mening te vroeg de kerk uit wilde gaan. Ik was toen pakweg 17 jaar en al volop aan het twijfelen. Maar die Swies was dan ook in zijn dagelijks leven politieagent!

De benaming "Suisse" is afkomstig van de Pauselijke Zwitserse Garde. Ze droegen een kledij, vergelijkbaar met de leden van die Garde, ook wel Zouaven genoemd. Behalve het bewaren van de orde in de kerk stonden ze tijdens de consecratie, halverwege de mis, meestal ook in het middenpad en salueerden dan.

Ze liepen altijd heel statig en met een trage stap door de kerk. Als ze zagen dat iemand in slaap dreigde te sukkelen, gingen ze er op af en tikten dan met hun staf op de tegels om hem of haar weer "bij de les" te brengen.

Ook haalden ze soms de pastoor of kapelaan op in de sacristie voordat de mis begon en gingen ze na de mis ook weer aan hem voor, terug naar de sacristie.

Bijgaand nog een paar fotootjes; dan hoef ik verder niet uit te leggen hoe een swies uitgedost kon zijn. Op afbeelding 4 die van 't Goirke, halverwege de jaren vijftig. Let ook op z'n witte handschoenen!

Ook kinderen kregen vroeger van Sinterklaas wel eens een "swies-pèkske", om mee te speulen. "Krijg de klere!" zou de tegenwoordige jeugd zeggen, ofschoon dat eigenlijk iets anders betekent.

Louis Sparidans, Grave

  •   Louis Sparidans
  •   2    0    0 

Reacties

j.trooij@home.nl schreef op 24-10-2016 19:50
Dag Louis, het verhaal van de Suisse van het Goirke klopt niet helemaal. De Suisse die jou een reprimande heeft gegeven was niet de gene op afbeelding 4, want die is pas na 1958 in dienst gekomen als Suisse ven het Goirke. voor die tijd was het mijn Opa, Louis de Jong .Die is Suisse geweest van 1935 t/m 1958 en staat niet in het rechtse rijtje foto's. Maar staat hier boven alleen op de foto. M.v.g. Zijn kleinzoon Jan de Rooij

Louis Sparidans schreef op 25-10-2016 10:45
Dankjewel Jan voor de aangebrachte correctie!
Zo houden we het Geheugen van Tilburg up to date, wat de betrouwbaarheid ervan alleen maar ten goede kan komen.

Ik heb alsnog een afbeelding van jouw grootvader als ‘Swies/suisse’ op de site van het Parochieel Kerkkoor van ‘t Goirke gevonden en inmiddels toegevoegd aan het rijtje hiernaast.

Aan de hand van genoemde site (en mogelijk van jouzelf afkomstig?) vermeld ik nog dat hij in 1895
tevens medeoprichter van het Weversgilde Sint Severius is geweest. In 1910 is deze bond opgegaan in de St. Lambertusbond. Ook was hij oprichter van de Tilburgse afdeling van het "Kruisverbond" (1903), die tot doel had het drankmisbruik tegen te gaan.
Hij woonde o.a. aan de Veldstraat nummer 51.

Mijn ouders (geboren in 1896 resp 1898) moeten hem goed gekend hebben want zij woonden tot in de dertiger jaren van de vorige eeuw in de Veldstraat op nummer 47. Dat huis staat er nog steeds.

Nogmaals bedankt alsmede een hartelijke groet terug,
Louis Sparidans


Reageer

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen toevoegen.


Media













  • Suisse in de kerk St. Dionysius te Tilburg ('t Goirke) in de periode 1935-1958